zondag 7 februari 2010

Pompeii in 2010

We hebben kranten, gratis dagbladen, boeken, weblogs, nieuws-sites, ebooks en twitter (en dan zal ik nog wel wat vergeten zijn). Iedereen schreeuwt om aandacht, in alle denkbare vormen. De mens van 2010 maakt zijn mening kenbaar op de manier die 'm zint en waar en wanneer 't hem of haar belieft.

Terug naar het  jaar 79 na Christus. In de opgegraven stad Pompeii zijn talloze graffito's aangetroffen op muren van huizen, in woningen die als bordeel werden gebruikt, en zo voort. Ook verkiezingsposters werden op muren geschreven. De technologie is veranderd, maar de drang om te publiceren niet. We naderen nu in Nederland de gemeenteraadsverkiezingen.
In Pompeii werd dit thema teruggevonden op vele muren: "Kies Popidus Secundus als ediel, (= Romeins magistraat) een voortreffelijke jongeman". En elders schrijft iemand bij een andere affiche: "Als je zo laaghartig bent om dit uit te wissen, hoop ik dat je iets akeligs oploopt". (noot 1)
Dus zelfs bedreigingen en onbeschoftheden (kijk eens bij reacties op de website van De Telegraaf en Geen Stijl) zijn niet alleen iets van déze tijd.

In de trein van Utrecht naar Groningen (treinstel 4215) trof ik vanmiddag op de deur van het toilet deze uitgebreide en zwierig geschreven graffito aan:


De camera in mijn telefoon kon helaas niet een compleet beeld maken van de tekst. Voor je gemak hierbij de tekst in woorden:
Vrijheid begint waar de islam eindigt. Echt wel!
De islam kun je vergelijken met politicus G.W.
Gelijkennis o.a. dominant en slecht.
Als Wilders een moslim was was hij zeker van een Iraanse Ayatollah kaliber.
Weg met de islam!
Weg met Geert Wilders!
De inhoud van deze uitgebreide mededeling is ongenuanceerd, zoals dat hoort bij graffiti.
Toch werd ik vrolijk van. Hier was een individu aan de gang die een mening schreef omdat hij gelezen wilde worden. En als 't niet kan via een boek, weblog, twitter, dan maar gekalkt op een muur of een wc-deur.

De mensheid is in tweeduizend jaar niet zo héél veel opgeschoten, concludeer ik. En dat vind ik op een of andere manier een hele geruststelling.

(1): Mary Beard: Pompeii, het dagelijks leven in een romeinse stad. Pag. 248-249. ISBN 978-90-253-6418-2

zaterdag 6 februari 2010

Twitteren

Over mijn leven, werk of liefde valt niets te twitteren, maar wellicht dat dit wel leuk is: aangeschafte en gelezen boeken. Kan ik lekker vaak updaten.

Follow boekengeks on Twitter

maandag 1 februari 2010

Winter

Vier boeken uit mijn bezit waarin de winter een grote rol speelt.

Peter Hoeg: Smilla's gevoel voor sneeuw

Mijn gevoel voor sneeuw is inmiddels wel weg gesmolten. Hoewel dit boek alom opgehemeld wordt kan ik er maar niet doorheen komen. Typisch gevalletje van een boek voor Hogere Literatuur Verslaafden. Misschien NRC abonnees? [N.B.: ik ben zelf NRC-abonnee.]

George Simenon: Bloedspoor in de sneeuw

Hoewel ik het boek bezit en gelezen heb, kon ik in mijn database geen aantekeningen vinden over mijn waardering.
Mijn voorliefde voor Simenon kennende zal het vast goed
zijn geweest. Maar of ik er nu wat aan heb in deze bizarre winter?

G.K. van het Reve: Vierwintervetellingen (gepubliceerd in 1963, een van de strengste winters tot nu toe). Lees dit boek niet als je aanleg hebt voor somberheid. Maar overigens volgens mij is het nog altijd één van de beste werken van Gerard Reve.

Tot slot het enige boek waarmee ik gedurende deze lange koude winter wel weer eens zou willen kennismaken: W.E. Johns: Biggles in de kou. Een jeugdboek. Aangezien mijn jeugdboeken zich in dozen in de berging bevinden kan ik alleen deze (niet zelf gescande) illegale Speurders-afbeelding hiernaast zetten.


Maar nu echt: ik heb schoon genoeg van deze winter. Vooral omdat het reizen in dit land nog niet aangepast is aan afwijkende (lees: winterse) omstandigheden. Vier uur per dag in overvolle bussen en treinen doorbrengen: de lust tot lezen vergaat je dan wel. En dan die koude voeten en vingers....

Ik wens iedereen een lange warme lente en zomer.
Wedden dat ik dan bij 40 graden Celsius boeken ga noemen over de ellende die warm weer met zich mee brengt?

dinsdag 19 januari 2010

Een idool is overleden

Ach, wat heb ik vaak gedanst (toen ik 20 was) op het plaatje van Kate McGarrigle Complainte Pour Ste Cathérine. Een persbericht:

Kate McGarrigle, bekend als de helft van het Canadese folkduo Kate and Anna McGarrigle, heeft haar strijd tegen kanker verloren. Kate McGarrigle is de moeder van Rufus en Martha Wainwright, die ook een succesvolle muzikale carrière uitbouwden.
Kate McGarrigle overleed de voorbije nacht,op 63-jarige leeftijd,  in haar huis in Montréal. Ze was omgeven door haar zussen Jane en Anna en haar kinderen Rufus en Martha. De zangeres streed sinds de zomer van 2006 tegen kanker.
Wanneer je niet direct weet wie deze fantastische vrouw en singer/songwriter is, klik dan op de link hieronder: de muziek herken je zeker (als je ouder bent dan 30, denk ik).



Ik kan je aanraden het filmpje te bekijken en het originele nummer via iTunes te downloaden.
Geniet!

donderdag 14 januari 2010

Haïti - De vervloekte staat

De taferelen die zich op dit moment afspelen in het caribische Haïti gaan het menselijk voorstellingsvermogen te boven. Een van de allerarmste landen ter wereld, het meest corrupte land ter wereld, een land waar de bevolking tientallen jaren heeft geleden onder de meest afschuwelijke dictators, een land waar de misdaad onvoorstelbaar hoog is, een land dat altijd de 'hoofdprijs' krijgt tijdens bijna elk orkaanseizoen, een land waar miljoenen mensen in sloppenwijken leven en waar internationale hulp nauwelijks enige verbetering kan brengen...

Dát land krijgt de grootste natuurramp over zich heen van de laatste decennia. Niemand weet nog hoeveel mensen er het leven verloren hebben of nog zullen verliezen. Er is nauwelijks een regering, bijna geen politie, geen brandweer, de ziekenhuizen zijn ingestort.
Iedereen herinnert zich nog de beelden van de vuurwerkramp in Enschede. Stel je voor dat er op dat moment geen brandweer was geweest, geen ambulances, geen hulpdiensten, geen bestuur. En stel je dan voor dat het rampgebied niet was beperkt tot één wijk in Enschede maar tot de hele provincie Overijssel plus de hele Randstad, samen 9 miljoen mensen. Dan kun je je misschien een beeld vormen van de hopeloze situatie in Haïti.


Boudewijn Büch heeft verschillende keren over Haïti geschreven. Het eiland fascineerde hem. In mei 1987 is hij er zelf geweest en bij die gelegenheid kocht hij uiteraard alle boeken over Haïti die hij kon vinden, wat niet veel was, want zo schreef hij in "Leeg en Kaal" (1995, p. 84) toen hij onderzoek wilde doen naar een bij-eiland van Haïti (Navassa): "De bibliotheken bleken al te zijn leeggehaald; de boeken zijn opgestookt als brandstof om te koken."
In 1987 was net een einde gekomen aan de vreselijke dictatuur van vader Francois en zoon Jean-Claude Duvalier die 31 jaar had geduurd. Wie denkt dat het daarna beter werd heeft het mis: de ene na de andere militaire coup volgde. Totdat Jean-Bertrand Aristide aan de macht kwam. Hij bracht het eiland enige verlossing en had in beginsel het goede met het land voor. Maar Amerika had er geen zin in vanwege Aristides socialistische opvattingen. Aristide werd afgezet en wederom volgde een reeks van staatsgrepen en interim-staatshoofden waarbij Aristide zelf trouwens nog 3 keer het ambt bekleedde, onder andere afgewisseld door René Préval, die nu het staatshoofd van Haïti is. Zonder paleis, want dat is ingestort.



Papa Duvalier publiceerde in 1967 zijn 'rode boekje' in een oplage van 20.000 exemplaren over de zegeningen van zijn eigen bewind, wat hij "40 ans de Doctrine, 10 ans de Révolution" noemde, maar wat natuurlijk een walgelijk propagandaboekje was. Dit is het exemplaar dat Boudewijn Büch op 24 mei 1987 in Port-au-Prince kocht:





Dezelfde dag kocht hij ook een 424 pagina's tellende studie over het schrikbewind van de Duvaliers, geschreven door Bernard Diederich en Al Burt, met een voorwoord van niemand minder dan Graham Greene.



Op 8 januari 1995 was Boudewijn opnieuw in Haïti, misschien voor TV-opnamen van de serie "De wereld van Boudewijn Büch".
Robèrt K., een van de vaste reageerders op deze blog, zou dat moeten weten. In ieder geval kocht Büch toen het boek van Jean-Bertrand Aristide In het parish of the poor waarin Aristide verhaal doet over zijn wederopbouw-programma.

 

De drie boeken hierboven uit Boudewijn's bibliotheek staan nu in mijn bibliotheek. Wanneer de aardbevng Haïti niet had getroffen zou ik er geen melding van gedaan hebben.
Ik had het eigenlijk liever niet gemeld.

Haïti lijkt een land te zijn waar alles reddeloos is verloren. Het komt daar nooit meer goed.
Eigenlijk wil ik niet eens meer boeken zien over Haïti, en dat zegt alles.

maandag 11 januari 2010

Scannen van boeken: een heilloze weg

Vandaag presenteerde de respectabele Koninklijke Bibliotheek het plan voor de digitalisering van alle Nederlandstalige publicaties sinds 1470. Alle boeken, tijdschriften en kranten worden dan via internet toegankelijk. In 2013 moeten zo'n 73 miljoen pagina's zijn gescand, zo'n 10 procent van het totaal. Daaraan besteedt de KB ongeveer drie miljoen euro. En in 2030 moeten 600 miljoen pagina's zijn gescand. Dit meldt de NRC vandaag.

Wat een diep bedroevende zaak! Alle boeken digitaal en via Internet beschikbaar te hebben  lijkt een democratische daad te zijn van groot cultureel belang. Lijkt.
Een paar argumenten waarom dit niet zo is:
  • het scannen van oude boeken (van vóór de 18e eeuw) lijkt werken "toegankelijk" te maken, maar deze zijn echter uitsluitend door specialisten te lezen of te begrijpen. De doorsnee internetter heeft daar helemaal niets aan;
  • het scannen zelf zal, gezien de hoeveelheid, ongetwijfeld slordig worden uitgevoerd (bij voorbeeld in derdewereldlanden) waardoor het werk, eenmaal gescand, waardeloos wordt. Ik geef hier onder zo voorbeelden van;
  • de toegankelijkheid van deze enorme berg informatie zal veel te wensen over te laten. Alleen het beschikbaar stellen van boeken als pdf of op het beeldscherm brengt nog geen orde en betekenis aan. Voor bijzondere boeken zal altijd een deskundige bibliothecaris of archivaris nodig zijn die kennis en inzicht heeft over het betreffende corpus van boeken over dit vakgebied.
Google Books is al een paar jaar bezig om "alle boeken in de wereld" te scannen. Afgezien van het feit dat hen dit nooit zal lukken, is hetgeen ze tot nu toe gepresteerd hebben buitengewoon slecht. Ik zoek weleens in Google Books, bij voorbeeld om een 18e of 19e eeuws boek te vinden waarin ik geïnteresseerd en dat in het origineel een vermogen kost.
Huiver en lach.

Het boek Pompeiana van William Gell, oorspronkelijk gepubliceerd in 1817-1818, was het eerste uitvoerige engelstalige boek over Pompeii. Google Books heeft tientallen, willekeurig gekozen, edities van zijn boek ingescand. Hele boeken, halve boeken. Geen enkele duiding. Een wirwar aan titels.
Toen ik na lang zoeken en klikken meende het oorspronkelijke werk gevonden te hebben, kwam ik ondere andere dit tegen (en ik zou van deze en andere werken tientallen andere voorbeelden kunnen geven):

* een half omgeslagen bladzijde, waardoor de illustratie op de volgende pagina aan het zicht ontrokken wordt (klik op de plaatjes voor een vergroting):



En deze dan, de Indiase (of weet-ik-veel-waar-die-vandaan-kwam) was net te langzaam bij het scannen van deze pagina:




Zijn harige vingers staan in het boek waar mijn interesse naar uit ging en dat nu totaal onbruikbaar is.
Wie zou er nou in een antiquariaat een boek willen kopen waar de resten van de vorige gebruiker nog  zichtbaar zijn? Wie wil een boek lezen waarin bladzijden ontbreken?
Getver, jakkes. Bij Google Books en straks ook bij onze Nationale Bilbiotheek is het allemaal mogelijk. Gratis.
Weet je waarom gratis gratis heet? Omdat het voor niets is. Het is niets geweest en het zal nooit iets worden.

Het enige dat er toe doet is het eigenlijke ding, het boek. Fysiek contact. Dimensies, vorm, geur. Bladeren. Toevalligheden vinden. Verrassingen. Wat boeken betreft ga ik nooit digitaal, over mijn lijk!

woensdag 6 januari 2010

Jaaroverzicht 2009

De griep is voorbij (een naar hoestje is blijven hangen) dus het is tijd voor het traditionele jaaroverzicht. Aan iedereen die aardige woorden stuurde tijdens mijn ziekte: hartelijk dank, het was echt fijn om deze steun te ontvangen!

Tweeduizendennegen was een tamelijk belabberd boekenjaar, in die zin dat ik véél minder boeken kocht dan voorgaande jaren. De reden is duidelijk: als kleine zelfstandige had ik flink te kampen met verminderde omzet en dan kun je natuurlijk niet je normale uitgavenpatroon handhaven. Aanhalen dus, die broekriem! Maar ik mag uiteraard niet mopperen: 217 prachtige boeken vonden toch hun weg naar mijn huis, waaronder echte pareltjes.



Vergeleken met de vijf voorgaande jaren is het aantal van 217 erg laag te noemen, wat duidelijk blijkt uit bovenstaande grafiek. Vorig jaar waren het er nog 549, nu minder dan de helft. In de grafiek hieronder kun je zien hoe de 217 over de twaalf maanden verdeeld zijn.



Juni was een uitschieter vanwege de Zwolse boekenmarkt, het best bewaarde inkoop-geheim van Nederland. En in september heb ik geprofiteerd van de lage koers van de dollar en het britse pond en veel gekocht bij respectievelijk amazon.com en amazon.co.uk.

Wanneer ik echter kijk naar wat ik in euro's heb uitgegeven aan boeken dan houdt dit geen gelijke tred met het aantal boeken. Met andere woorden: ik gaf in 2009 per boek méér uit dan in 2008. Het gemiddelde werd verstoord door een paar grote uitgaven.

Duurste boek van 2009 was Moonfire (uitgeverij Taschen) met een prijskaartje van € 750.
Daarnaast hakten de gesigneerde Audicity of Hope van Barack Obama en de gesigneerde autobiografie van Ronald Reagan My Life er ook flink in. Evenals The Memoirs of Richard Nixon (gesigneerd) en The Vantage Point: Perspectives Of The Presidency 1963-1959 van voormalig president Lyndon B. Johnson (gesigneerd). De tien duurste boeken van 2009 kostten bij elkaar € 3428, terwijl de tien duurste van 2008 samen € 2210 kostten (waarbij ik het dagboek van Samuel Pepys niet heb meegeteld, dat uit 11 delen bestaat).
Hier staat tegenover dat ik 15 boeken voor niks kreeg en maar liefst 72 boeken 10 Euro of minder per stuk kostten.

Zwaartepunt in aanschaf in 2009 (naast de gesigneerde presidenten) was verder de reeks Privé-domein (20 delen aangeschaft).

Verdeeld over het soort boek is dit het resultaat van 2009:
non-fictie: 99 titels (45,6%)
fictie: 76 titels (35,0%)
autobiografieën: 23 titels (10,6%)
overige boeken: 19 titels (8,8%)

Een andere trend van het afgelopen jaar was dat ik meer boeken ben gaan verkopen. Via bol.com en boekwinkeltjes.nl heb ik enkele tientallen boeken verkocht.

Ik las in 2009 een 60-tal boeken, zie overzicht gelezen boeken 2009

2010 is uitstekend begonnen. Aangezien ik nog ziek was (en trouwens toch niet geïnteresseerd ben in Oud & Nieuw gedoe) ben ik oudejaarsavond gewoon om tien uur naar bed gegaan. Om 5 uur 's ochtends op nieuwjaarsdag was ik fris wakker en begon ik aan De Vernedering van Philip Roth. Terwijl heel Nederland nog ronkend met een zware kater in bed lag las ik deze novelle binnen twee uur uit en ik vind het echt een aanrader. Laat je niet weerhouden door de negatieve kritieken over dit boek van Pieter Steinz en consorten.
Intussen heb ik nog 2 boeken gelezen en dat terwijl januari nog maar 6 dagen oud is.

Met een knipoog naar Pim Fortuyn zeg ik over 2010: "Ik heb er zin an!"

dinsdag 29 december 2009

Rillend door de laatste dagen van 2009

Terwijl de knallen van het eerste illegaal afgestoken vuurwerk hier niet van de lucht zijn en ik af en toe bijna uit mijn stoel geblazen wordt door wéér een ontploffing van een melkbus met carbid (dat is hier in het Oosten een traditie) zit ik noodgedwongen thuis met de Mexicaanse Griep.

Ik heb gewoonlijk nooit griep. En bovendien had ik me heilig voorgenomen de laatste dagen van het rampjaar 2009 in volle gezondheid door te brengen. Het lot heeft me dat genoegen helaas niet gegund.
Deze griep is nogal tricky: de koorts wisselt heel erg. In de morgen bijna niks, halverwege de middag een opleving en aan het eind van de middag een uitschieter waarbij ik, ondanks drie lagen kleding plús een fleece-deken over me heen, nog zit te rillen van de kou (hoge koorts dus). 's Nachts is de koorts vrijwel constant. En verder doet alles zeer: rug, schouders, benen, opgezwollen klieren..... nog afgezien van de heftige droge hoestaanvallen...

Eigenlijk is het merkwaardig dat je pas ontdekt wat voor perfecte machine je lichaam normaal gesproken is wanneer deze hele machinerie ontregeld is.
Tegelijk is het ook mooi want terwijl ik zwetend deze regels zit te typen werkt mijn afweersysteem heel actief aan mijn genezing. Helemaal vanzelf, hoef ik niks voor te doen, alleen een beetje geduld te hebben.

Niets hoeven, alles mogen en je nergens over hoeven te verantwoorden: ik geloof dat ziek zijn louterend is.

woensdag 23 december 2009

Voor de kerst

Vandaag was mijn laatste werkdag voor de kerst. Wat ben ik blij dat ik nu vier dagen thuis kan zijn!
De afgelopen weken, ik schreef er al eerder over, werden gekenmerkt door veel te lange reizen, kou en vertragingen. Afgelopen nacht moest ik noodgedwongen doorbrengen in een hotel in Utrecht vanwege de miserabele treinenloop. (Gelukkig kon ik in dit hotel nog een rookkamer boeken, wat buitengewoon prettig is voor iemand die deze verslaving niet kan overwinnen.  Het alternatief zou zijn dat je voor elk sigaretje zes verdiepingen naar beneden moet om in de sneeuwkou buiten een paar hijsjes te nemen....)

Voor mij betekent vijf dagen vrij: vijf dagen de vrijheid om me onbelemmerd in boeken te storten: wat een heerlijk vooruitzicht!
En mocht ik de behoefte krijgen om de beslotenheid die het lezen van het boek nu eenmaal  met zich meebrengt te ontvluchten, dan hoef ik alleen maar de straat uit te lopen om mezelf te laven aan een prachtig uitzicht: 




Ik wens u allen intieme, warme kerstdagen.

maandag 21 december 2009

Geitjes

In wat voor treurige tijd leven we toch. Vandaag is de 'ruiming' (eufemisme voor moord) van geiten begonnen. Een totaal overbodige maatregel volgens alle deskundigen (zoals dierenartsen).

Er zijn weinig dingen waar ik helemaal warm voor loop. Het eerste betreft boeken, dat zal niet de lezers van deze weblog niet onbekend voorkomen. Maar het tweede zijn dieren. Eigenlijk alle dieren (op insecten, slangen en vissen na).
Ik heb een totaal zwak voor lieve honden en eigenwijze poezen maar bij de aanblik van een smachtende geit smelt ik écht helemaal. Bij mij in de buurt is een kinderboerderij waar ik regelmatig naar toe fiets om naar de geitjes te kijken. Ik voer ze dan met brood, bestudeer hun gedrag en geniet.

Mijn favoriet is deze, die duwt altijd alle andere geitjes opzij als ik met mijn brood sta te hengelen. Stoute meisjes-geitjes, daar hou ik van.



Helaas is deze foto nogal wazig, want 's avonds gemaakt met mijn mobiel. Mijn favoriete foto van een lief geitje is deze:



Het is niet te pruimen dat er nu tienduizenden geiten onnodig worden gedood. Dit is net zo erg of vergelijkbaar met boekverbranding.
Bij de laatste verkiezingen heb ik op de Partij voor de Dieren gestemd. Omdat er geen Partij voor Dieren & Boeken is. (Ik heb ooit een lezende kat gehad.)