Under Construction

Juist als je denkt dat er niks gebeurt, is er van alles aan de hand. Maar stilletjes dan. Tientallen boeken uit de BB-bibliotheek zijn gearriveerd. Ook andere fraaie bijzondere boeken hebben hun weg naar mijn huis gevonden.
Maar nu het huis zelf nog. De herinichting van één kamer is gaande. De eerste vier nieuwe boekenkasten zijn donderdag gekocht. Er volgen er nog zes. Dit weekend gaat er geschilderd worden en verder verbouwd, verschoven en heringericht. Hoe heerlijk zijn de vooruitzichten, maar eerst is er nog chaos, en somtijds wanhoop. Tot die tijd: verspreide bijdragen, lokkertjes en waar mijn hoofd verder naar staat....

Boekenweek - gemengde gevoelens

Het ontgaat tegenwoordig niemand meer: het is boekenweek. Ik heb daar zeer gemengde gevoelens over. Ten eerste is het voor mij elke week boekenweek, en zelfs elke dag boekendag. Maar het nare begint bij het verschijnsel boekenweekgeschenk. Bij voorbeeld: ik koop zelden een boek in de boekhandel, moet ik nu naar de BH om voor minimaal 11,50 aan boeken te kopen teneinde dit geschenk te krijgen? De komende jaren staat dit boekenweekgeschenk, net als alle andere van de afgelopen decennia, bij bosjes in elk antiquariaat of elke uitdragerij voor 50 cent te koop.

Ik begrijp dat er veel aandacht wordt besteed aan de boekenweek en vind het ook een goedbedoelde poging om mensen aan te zetten om te lezen. Maar waarom Arthur Japin? Ik ken die hele man niet, heb nog nooit iets van hem gelezen (en dat terwijl hij bijna om de hoek woont bij mij). Het geschenk van vorig jaar Jan Wolkers Zomerhitte vond ik voor het eerst in jaren echt een superboek; helemaal Wolkers, prachtig prachtig. Ik wou dat ik zo geil kon schrijven.
Tenslotte ben ik bang dat ik aanstaande zondag in een compleet volle trein van Zwolle naar Utrecht moet reizen omdat iedereen gratis kan treinen op vertoon van het boekenweekgeschenk. En aangezien conducteurs zich op dit traject toch al nooit laten zien, zal mijn eersteklas coupé (waarvoor deze aktie op zich niet geldig is) niettemin -- bij gebrek aan plekken in de tweede klas -- gevuld worden door mobiel-bellende en ratelende mensen met kinderen. En dan kan ik niet lezen.Terwijl ik wel het volle pond betaal. NS bedankt!

Boekenkastfoto's

En nu is er dan een blog met alleen maar boekenkastfoto's!

Bibliotheekfoto's - 2

Schrijver Cees Nooteboom (Coos Neetebeem volgens Gerard Reve, die het niet zo op 'm had) bezit een inmense hoeveelheid boeken die hij overal in zijn 5-verdiepingen tellende trapgevelhuis in Amsterdam heeft neergezet. In kasten, of, o hoe herkenbaar, in stapels op de grond of andere horizontale oppervlakken. Net als wijlen Büch bereist Nooteboom de hele wereld, om overal grote aantallen boeken aan te schaffen, die hij -als hij ze niet kan meenemen- laat opsturen per zeepost. Er is op zijn minst een contrast waar te nemen tussen enerzijds het zorgvuldige en zeer leesbare proza dat hij geschreven heeft en anderzijds het gebrek aan ordening in en zorg voor zijn boekenbezit.

In de top van zijn woning heeft hij zijn werkkamer en daar staan ook de boeken over reizen en vreemde volken.


Platenverzamelaars weten wel dat als je honderd elpees schuin tegen elkaar aan laat leunen, de LP die de druk van zijn 99 broertjes moet weerstaan nou niet echt lekker meer op de draaitafel ligt. Dat is net zo met boeken. Er zijn heel wat zielige exemplaren op deze doorgezakte planken te vinden!
Ed Victor en zijn vrouw Carol Ryan hebben in hun Londense appartement een uitnodigende bibliotheek ingericht, die hieronder is afgebeeld.


Tot slot een foto van een deel van de 40.000 LP's tellende verzameling van de Berlijnse schrijvers Siegrief Schmidt-Joos en Kathrin Brigl.


Alle foto's uit: Bücherwelten, von Menschen und Bibliotheken van Susanne von Meiss en Reto Guntli (foto's). ISBN 3-8067-2933-6, ca. 25 euro bij Amazon.de

Een pareltje uit de bibliotheek van....

De Falkland-oorlog tussen Argentinië en Engeland vond plaats in juni 1982 en werd gewonnen door de Britten. In april 1993 was Boudewijn Büch op de Falkland Eilanden waar hij de plaatstelijke bookshop heeft geplunderd wat betreft Falkland titels. Zestien daarvan heb ik inmiddels uit zijn nalatenschap weten te bemachtigen.

Zelf was BB van mening dat de Falkland Eilanden eigenlijk meer toebehoorden aan de Argentijnen dan aan de Britten. Een standpunt dat hem bij zijn bezoek aan de Falklands bepaald niet in dank werd afgenomen.

Het kleine boekje Islas Malvinas (zoals de eilandengroep in Argentinië nog steeds heet) telt maar 8 pagina's en is beslist niet op de Falklands te vinden. Boudewijn kocht het dan ook op 9 febuari 1990 in Rio Gallegos, in het zuiden van Argentinië. Het vliegveld van deze stad was tijdens de Falkland-oorlog de uitvalsbasis voor de Argentijnse Mirage III bommenwerpers en de Skyhawks die van een vliegdekschip werden gelanceerd. In dit propaganda-kleurboekje voor kinderen --gedrukt in juli 1982, enkele maanden na de verovering door de Argies op de Britten -- worden 3 Argentijnse bommenwerpers afgebeeld; klaar om in te kleuren.

Dat BB dit zelf wel bijzonder vond mag blijken uit het feit dat hij het in een polyester mapje heeft opgeborgen; iets dat hij zelden deed. Op 15 januari kwam het in mijn bezit en het heeft nu een ereplekje in mijn bibliotheek!

Drie maart; ook mooi

Vanochtend om half acht; de straat waarin ik woon.

Bibliotheekfoto's - 1

De komende dagen wat foto's van bibliotheken, telkens 2: een instituuts- en een privé-bibliotheek.
Als eerste de bijzonder fraaie Bibliotheca Riccardiana in Florence. Een schitterend voorbeeld van behoedzaam omgaan met cultuur en boeken; het interieur is (uiteraard op technische aanpassingen na) sinds 330 jaar niet veranderd. (Klik voor een vergroting.)




De tweede foto van vandaag is van de bibliotheek van de dames Raffaella en Gigliola Curiel uit Milaan en toont een deel van hun boekenbezit dat als hoofonderwerp mode heeft -- niet vreemd voor twee Italiaanse mode-koninginnen.

Wat hier opvalt is dat veel boeken niet de aandacht krijgen die ze verdienen. En dat is zacht uitgedrukt. Het is namelijk funest voor boeken als ze niet strak rechtop staan! Een schuin hangend/leunend boek verliest na enige tijd zijn vorm en binding, zal schuin gaan uitstaan, schade oplopend aan de randen en dit alles is een onomkeerbaar proces, dat zowel voor paperbacks als gebonden boeken op gaat.
Persoonlijk vind ik het ook nog slordig staan, maar dat is subjectief. Het is mij opgevallen dat veel bibliotheekbezitters weliswaar pochen over hun boekenbezit maar tevens te betrappen zijn op de meest elementaire boekzonden!
Volgende keer o.a. de bibliotheek van Cees Nooteboom.
Met betrekking tot het bovenstaande ben ik schatplichtig aan het uiterst fraaie boek: Bücherwelten, von Menschen und Bibliotheken van Susanne von Meiss en Reto Guntli (foto's). Een boek dat in geen enkele boeken-over-boeken verzameling mag ontbreken!

De Boekenwagen - Kama Sutra van de boekengek

Een in de literatuur onderbelicht aspect van het verzamelen van boeken is beslist de administratie die noodzakelijk is voor de verwerving en het beheer van boeken. Het is natuurlijk mogelijk om elk boek dat je koopt al dan niet na lezing simpelweg in de kast te zetten waarmee dan verhaal ophoudt. Maar over die rechttoe-rechtaan benadering hebben we het hier niet. Als boeken seks is, dan is dit de missionarishouding. Nee, we hebben het hier over de Kama Sutra van de boekenliefde. Als je veel koopt in het huidige Internet-tijdperk is een of andere vorm van administratie onontbeerlijk. Immers je wilt kunnen bijhouden of een boek dat je in Amerika of Australië besteld hebt ook daadwerkelijk 6 weken later bij je afgeleverd wordt. En wie zichzelf een budget heeft toebedeeld zal willen weten of dit niet overschreden wordt.
Niet in de laatste plaats zal bij een groeiende bibliotheek de behoefte bestaan om ergens bij te houden wat je al hebt, en een systeem te gebruiken om de boeken op een logische manier te ordenen zodat terugvinden mogelijk is.
Administratie is niet mijn sterkste kant. Een eenmaal in gebruik genomen systeem wordt door mij vaak niet consequent doorgevoerd maar op enig moment vervangen door een ander systeem, dat simpeler, of juist uitgebreider is, er gelikter uit ziet of minder tijd kost. (Dat laatste is tot nu toe overigens een illusie gebleken.)
Van oktober 2004 tot eind 2005 hield ik mijn aankopen --niet alleen boeken maar ook andere papieren objecten-- bij in een veredeld schrift met kolommen voor dingen als aankoopdatum, verkoper, datum ontvangen, bedrag, etcetera. Er is de klad ingekomen omdat ik soms vergat iets op te schrijven (of dacht: ik doe het later wel); kosten bleken achteraf hoger dan eerder genoteerd, bestellingen werden geannuleerd of notities waren zoek. Intussen groeiden de stapels binnengekomen boeken. Ik was meestal alert genoeg om er snel een briefje met de datum in te schuiven (een datumstempel is hierbij onontbeerlijk, zeker als je op één dag tientallen boeken ontvangt -- en dat komt voor).

Maar dan komt de volgende fase. De binnengekomen boeken moeten in het systeem. Ik voer ze in een database in, wat veel werk is omdat ik méér dan alleen auteur en titel opneem. Over de moeilijkheid boeken adequaat te beschrijven heb ik het maar niet, dat is een verhaal apart. Daarna kunnen de boeken in de kasten (voor zover die er zijn).
Nu heb ik het ei van Columbus gevonden. Het schrift is vervangen door een Excel-spreadsheet, wat me aanvankelijk zo onromantisch leek dat ik het niet eens wilde overwegen, maar uit puur praktische overwegingen toch heb aanvaard. En de stapels boeken her en der? Die gaan nu in de boekenwagen. Gisteren heb ik uit massief grenen planken die ik nog over had van een oude boekenkast van mijn vorige huis, een handige kar getimmerd met twee schuine planken en één horizontale. Zwenkwielen van de Gamma en messing handvatten (idem) maken het af.

vooraanzicht. Afmetingen: 79 x 56 x 21 cm (h x b x d), gewicht (leeg): 8,5 kg

zij-aanzicht / achterkant. Merk op dat de planken schuin geplaatst zijn
zodat de boeken erniet uit kunnen vallen.

Alle nieuwe boeken, waar nog iets mee gedaan wordt worden, bij voorbeeld invoeren in de database, gaan in de boekenwagen. De wagen kan ik bij mijn bureau trekken als het tijd is om ze in de computer op te slaan. Ik kan de boeken nu altijd in de buurt hebben om, als ik zin heb in het consumeren van de boekenliefde, er een deel uit te pakken, te bevoelen en te besnuffelen, er in te ruiken, de bladzijden langzaam door mijn vingers te laten gaan en het dan weer zuchtend terug te zetten. Nee, het mag nog niet in een boekenkast opgeborgen worden, nog even genieten.... Pas als het zover is dat ik bevredigd ben (dat heb je nu met metaforen, als je er eentje begint moet je hem volhouden ook) kan ik de boekenwagen naar de plaatsen in huis rijden waar de boeken in een kast gezet kunnen worden. Eilandenboeken in de eilandenkast (kast is vol helaas) en naslagwerken in de encyclopedieën kast. Die is ook vol, maar het gaat het om het idee. Binnenkort krijg ik echter 10 nieuwe lege kasten die een hele kamer gaan vullen en reken maar dat de boekenwagen dan kilometers gaat maken! Mijn conditie zal met sprongen vooruit gaan, net als mijn libido.

Illustratie: een ex-libris ontworpen door de Franse grafisch kunstenaar Valentin Le Campion (1894-1955). Het genot van lezen wordt hier enigszins overdreven.

Terug naar de boeken

Het leven gaat niet altijd over rozen, om maar eens een vet cliché te gebruiken. 'k Zou niets liever willen dan elke dag met witte handschoentjes aan pareltjes uit mijn boekenkast presenteren of wijze woorden neerpennen waar mensen troost uit putten of een glimlach op hun gezicht door krijgen.
Deze winter is mijn ideaal erg ver weg. Ik wordt gewoonweg bij voortduring geplaagd door tegenvallers, zowel zakelijk, financieel als persoonlijk. Het maakt me moe(deloos) dat het al zolang duurt.

De morgen na de crematie (ik kon het zakken van de kist niet aanzien - zie vorige blog) ben ik naar Zwolle gegaan om er even tussen uit te zijn. Aangezien ik gepland had om maandagochtend vanuit Zwolle direct naar mijn werk in Utrecht te gaan, had ik voor minimaal 2 uur leesvoer meegenomen.
Ik ga nooit zonder een boek op de trein (bus, boot, vliegtuig). Sterker nog: ik neem nooit slechts één boek mee, want --gesteld dat het me zou vervelen-- dan zou ik een alternatief willen hebben. Of misschien schijnt de zon in de treincoupé en dan heb ik net alleen maar dat ene boek over een Noordpoolreis bij me, bálen! Dus dan gaat er ook een alternatief boek over Tahiti mee. Behalve Jack London's boek The Cruise of the Snark had ik gisteren 2 NRC-bijlagen en een DVD meegenomen.
Omdat ik ruim vóór het vertrek van de trein op het station was (ik plan altijd aan de veilige kant) ben ik even de AKO ingelopen. In de krant had ik gelezen over de hype die er nu is rondom het nieuwste boek van Helen van Royen: De Ontsnapping. Nu lees ik hypes ofwel niet of met vertraging en dit was het juiste moment. Voor De gelukkige huisvrouw dan, haar debuut uit 2000. Ik rukte de rainbow-pocket uit het rek, zeven euro negentig slechts, en ik begon gretig te lezen. Na een hilarisch begin wordt het een heel serieus boek over een depressie die een aanvang neemt na een bloederige bevalling en de worsteling om het verlies van haar vader. Binnen een dag had ik het uitgelezen (80.962 woorden meldt Van Royen zelf op pagina vijf). Een fantastisch boek, het leest als een trein. Ik ga nu ook De Ontsnapping kopen.
Misschien dat intensief en veel lezen mij door deze nare lange winter heen kan trekken. Dan worden deze stukjes ook weer positiever.

Moord op een boekengek

Meer dan tien jaar kwam hij bij mij over de vloer, in mijn winkel wel te verstaan. Als sociaal-geograaf vond hij na zijn pensionering dat het tijd werd voor iets anders: een studie geschiedenis, af te sluiten met een proefschrift over gehoorzaamheid. Geplaatst in het kader van de Tweede Wereldoorlog; de gehoorzaamheid aan hoger geplaatsten die gewone mensen ten uitvoer legden om uiteindelijk de holocaust te volvoeren. Alle versies van zijn werk gingen door mijn kopieermachines en hij praatte graag. Ik was 'Meneer Martin' -- een compromis tussen zijn vormelijkheid en de omgangsvormen die bij ons gebruikelijk zijn. Hij kon met ongelooflijk enthousiasme vertellen over zijn boek, en passant essentiële gewetensvragen aan je stellen en discussie ontlokken. Als vroege opstaander kwam hij meestal om 9 uur -- als het nog rustig is in de winkel. Dan ontstonden vaak hele discussies. Daardoor heb ik niet alleen de ontwikkeling van zijn proefschrift gevolgd, maar ook zijn ontluikende liefde (inmiddels was hij een eind in de 60) voor Julia R., een architectuur-professor verbonden aan de University of Minnesota. Het werd een pendel-relatie tussen de USA en Utrecht.
Vorige week donderdag was hij er weer; ik let natuurlijk niet op wat mensen precies doen, maar in ieder geval had hij veel gekopieerd en vertelde wat over zijn nieuwe boek. Maandagavond de 13e had hij een afspraak in een bekend Utrechts Grand Café, waar hij vaak kwam, om met zijn uitgever de details van zijn nieuwe boek door te spreken. Tijdens dat ongetwijfeld bevlogen onderhoud kreeg hij een hartinfarct en stierf ter plekke. Gistermorgen lag zijn overlijdensbericht in mijn brievenbus.
Met veel moeite ben ik de dag door gekomen. Toen ik thuis kwam 's avonds (het was een drukke dag geweest) kwamen de emoties los. In hem herken ik zo veel: zijn belezenheid, zijn van meet af aan recalcitrante reactie op hindernissen in het leven, die door velen als er-bij-horend worden ervaren maar niet door hem (bij voorbeeld het weigeren een formulier in te vullen omdat de toon van het formulier je niet bevalt en ook niet het doel waartoe het dient -- een beslissing die je op problemen komt te staan met autoriteiten). Het hebben van een mening over gevoelige, niet politiek-correcte zaken, maar dan wel gefundeerd op wetenschappelijke bronnen. Zijn jeugdige onbevangenheid.
Het pijnlijke is, en dat zou hij zelf ongetwijfeld ook hebben onderkend en gelijktijdig gerelativeerd, is dat hij op de wachtlijst stond voor een bypass-operatie.
Nu zal ik zelf een mening geven die gebaseerd is op feitenkennis: als het Nederlandse gezondheids-systeem niet zo belachelijk in elkaar had gestoken, waarbij voor allerlei aandoeningen wachtlijsten bestaan in ziekenhuizen -- en let wel, dit is een verschijnsel dat in andere geciviliseerde landen om ons heen (Duitsland, België, Frankrijk, Engeland) niet of nauwelijks bestaat -- dan had hij nu wellicht nog geleefd. Dan was hij misschien 90 geworden in plaats van 72. En dan hadden we hem nu niet moeten missen. De moordenaars van hem, zo concludeer ik een prikkelende stelling, zitten in de politiek. En dat is bitter, heel bitter.

Om vijf uur vanmiddag is hij gecremeerd. Ik ben blij dat ik er bij was, maar eigenlijk had het niet nodig hoeven zijn.

In Memoriam

Richard Stolzenburg, 23-11-1933 ~ 13-02-2006
een lieve man