Bij gebrek aan een originele bijdrage....

Een loden last - De Atlas van de VOC

De verschijning vorig najaar van de Grote Atlas van de Verenigde Oostindische Compagnie. Deel 1: Atlas Isaac de Graaf/Atlas Amsterdam, ging niet onopgemerkt in de media voorbij.
Het ging namelijk om een zeer ambitieus project: de heruitgave van alle kaarten (inbegrepen schetsen van nederzettingen etcetra) die in opdracht van de VOC werden vervaardigd. Een twee pagina's tellend artikel in De Volkskrant van 17 november 2006 had me lekker warm gemaakt. De NRC van 9 december deed het nog eens dunnetjes over. De atlas heeft een zeer groot formaat, hij meet namelijk 58 x 41 cm en weegt 10,5 kilo. In totaal zullen er 7 delen verschijnen, het laatste is gepland voor 2010.
Ik was, als atlassengek, meteen hevig geïnteresseerd, maar gezien de prijs van het boekwerk (tot 31/12/06 € 295, daarna € 350) wilde ik het niet ongezien kopen. Even een boekhandel binnenlopen om de Atlas in te zien, zat er niet in, boekhandels hebben van dergelijke werken meestal geen stapeltje liggen...
Kortom, ik borg de krantenknipsels op en vergat het.

Tot ik op 28 februari bij boekhandel Waanders in Zwolle een exemplaar in de kast achter de servicebalie zag staan. Ik vroeg om het in te kijken en mijn adem stokte. Zo mooi! Er zijn natuurlijk wel meer kaartenverzamelingen op dit gebied, maar dit is een wetenschappelijke uitgave en men heeft -- heel belangrijk-- alle teksten in de kaarten zowel in leesbare drukletters er bij opgenomen, als ook de moderne equivalenten daarvan. Op die manier is het nu mogelijk om deze oude kaarten naast huidige kaarten te leggen (of Google Earth). Want wat moet je met de aanduiding ulloewattive op een kaart als je niet weet dat het gaat om het eiland Eluvativu en dat dit ligt op 9.42 Noorderbreedte en 79.48 Oosterlengte? (Dat is voor de noordkust van Sri Lanka.)
Thuis gekomen keek ik op de (overigens beroerde) website van de uitgever en zag dat de hele oplage van de atlas, die 1600 genummerde exemplaren omvat, eind december was uitverkocht. En een herdruk komt er niet. Ineens was mijn beslissing genomen: ik belde de boekhandel en reserveerde het boek. Op 4 maart ben ik het gaan halen. Het sjouwen van tienenhalve kilo over een afstand van 500 meter naar de auto heb ik nog twee dagen lang in mijn schouders gevoeld. Maar daarover moet je natuurlijk niet zeuren. Je bent (boeken)gek of niet, toch?

Literaire juweeltjes

Sinds een jaar of twee kun je bij Bruna-filialen elke maand een speciaal uitgegeven boek kopen voor maar 1 Euro. Het gaat om van een hardcover voorziene gelijmde boekjes van ongeveer een kwart A4 formaat met een aantrekkelijke vormgeving en een omvang van ca. 40-60 pagina's. Ik ben verrast door zowel de vormgeving, het feit dat Bruna dit al een paar jaar volhoudt, als ook door -- soms -- de literaire kwaliteit van de titels.
Ik heb een foto gemaakt van de boekjes die ik inmiddels heb, en op twee na heb ik ze inmiddels allemaal gelezen. Wat niet zo'n kunst is, want tijdens een gemiddelde busrit lees je een half of heel boekje.

Verrast:

• door Cees Nooteboom: mooie verhalen;
• door Heblust van Giphart, een bijzonder geil boekje;
• door Brusselmans, erg leuk om te lezen, apart zogezegd, maar ik heb er een goed gevoel bij;
• en Geert Mak: een bijzonder verhaal, aanrader!
• maar Tessa de Loo's Het Mirakel leest weliswaar als een trein, alleen verpest ze het verhaal compleet in de allerlaatste zin van het boek. Zonde. Maar dat weet ik dan ook weer: dat ik geen boeken van Tessa de Loo moet kopen.
  

Ken je deze serie nog niet? Eén van de boekjes in bovenstaande foto is dubbel. Als je interesse hebt -- en het boekje in kwestie nog niet zelf bezit -- stuur ik je het voor niks toe. Gewoon even mailen naar boekengek at persis punt nl.
En voortaan elke maand bij een Bruna binnen stappen!

LibraryThing: een heerlijke nieuwe verslaving

Wat ik nu toch ontdekt heb: een website waar gebruikers van over de hele wereld hun bibliotheek(je) online hebben gezet.
Het heet LibraryThing en sinds ik het ontdekte op 1 maart ben ik er helemaal verslaafd aan. Elke minuut vrije tijd, ehm, als ik dus écht niets anders te doen heb dat dringerder is, zit ik er op en voer ik in, kijk en verwonder.

Wat is het?
Een heel grote database met nu meer dan 11 miljoen boeken, bijeengebracht door 158.000 bibliotheek-bezitters.

Hoe werkt het?
Je voert boeken in door een stuk van de titel in te voeren of een ISBN. LibraryThing zoekt vervolgens de boekgegevens voor je op in online bibliotheken of op Amazon, inclusief een scan van het boekomslag en zet alles keurig voor je geordend op jou biep-pagina.

Wat is de lol er van?
Behalve dat je beschikt over een fraaie online-bibliotheek? Alles is aan elkaar gekoppeld. Van elk boek kun je zien hoeveel mensen er nog meer zijn die dat boek in hun bibliotheek hebben. Welke waardering ze er aan geven. Welke andere boeken ze hebben. Door ieder boek van een tag (trefwoord) te voorzien, kun je zoeken op soortgelijke boeken. LybraryThing biedt sowieso allerlei handige dingen om boeken voor je te vinden die leuk zijn omdat jij je eigen boeken leuk vind. En statistieken.
Er is zoveel mogelijk en zoveel te ontdekken dat alleen zelf uitproberen werkt. Je kunt helemaal gratis en zonder ingewikkelde registratie aan de slag. Ik was zelf na het invoeren van al een paar boeken verslaafd.

Gekke dingen
Als je hierboven kijkt, zie je een grijs blokje met een invoerveld. Daarmee kun je in mijn bibliotheek zoeken. Je kunt iets soortgelijks zelf laten maken voor je eigen website of blog. Kost niks en is in een handomdraai gebeurd. Tip: gebruik Engels in bovenstaand invoerveld, aangezien ik mijn biep in het Engels heb ingericht.

Om de ruim 400 boeken te zien die ik tot nu toe heb ingevoerd kun je hier klikken:
http://www.librarything.com/catalog/islandbooks

Ik ben benieuwd of ik binnenkort meer Nederlandse gebrukers zal zien -- er zijn er nu nog maar 102. (menu: Search > Site Search > Search User Locations = Netherlands).

Veel plezier en laat weten wat je er van vindt!

Een Büch-Kabinet

In het huis van Boudewijn Büch stond een aantal zeer fraaie kabinetten, antieke meubels met glazen deurtjes waarin allerlei memorabilia ten toon waren gesteld. Op de veiling bij Sotheby's in Amsterdam 2004 gingen ze allemaal aan mijn neus voorbij. De prijzen vlogen namelijk de pan uit. Eén van deze kasten ging aan het einde van de veiling naar een welbekend antiquariaat in Den Haag. Tot mijn spijt -- ik had mijn budget al gespendeerd aan andere Büchiana.

Onlangs, in Büchmania Magazine, dook deze kast weer op, en: hij was te koop. Ik heb er een paar maanden over gedaan om er over na te denken. Of ik 'm wou of niet. (Nou ja, ik wou hem meteen, iedereen die me kent weet hoe begerig ik ben.) Toch die twijfel. 't Kost wel een boel geld. Kun je ook lekker van op vakantie. Of 150 boeken kopen, iets dergelijks. Vandaag ben ik afgereisd naar Den Haag. Even kijken.

Het resultaat laat zich raden: ik heb de kast gekocht. Over 2 weken wordt hij hier thuis bezorgd. Er is geen plek voor, alle wanden zijn bedekt met boekenkasten en de overloop bij de badkamer, waarvoor ie wel geschikt leek, blijkt toch te klein te zijn. Ik denk dat ik hem dan maar in de woonkamer zet, al zal dat door de vrouw des huizes misschien niet in dank worden afgenomen.

Kortom: het wordt echt tijd om te verhuizen!

Boekengek punt nl

OK, ik weet het: weinig bijdragen hier de laatste tijd. Maar ik heb niet helemáál stil gezeten. Ik vond dat het tijd werd voor een eigen website (een eigen domein zelfs) omdat ik in deze weblog niet alles kwijt kan, wat ik wel zou willen. Daarom is er nu: www.boekengek.nl. Een pre-release van deze site kun je vanaf vandaag bekijken.


Er is veel dat nog ingevuld en vertimmerd moet worden. Voor alle op- en aanmerkingen houd ik me ten zeerste aanbevolen. Vooral over de lettergrootte: ik maak gebruik van een prehistorisch website programma (PageMill 3.0) en daarin kun je niet alles regelen: is de tekst nu te groot, of te klein? Staat het allemaal een beetje in verhouding? Ik ben benieuwd...

Wat erg!

De afgelopen maand heb ik me wel eens afgevraagd waarom ik de laatste weken geen commentaar op mijn stukjes meer kreeg. Ik veronderstelde dat 'ze', de lezers en trouwe reageerders, me langzamerhand zat geworden waren. (Beetje vreemd, vond ik zelf, maar OK: het zou best kunnen.)
Tot ik er vandaag achter kwam dat alles te maken had met een update van Blogger die ik nog niet had uitgevoerd. Er waren 13 reacties waarvan ik niets wist!
Nu voel ik me me schuldig tegenover u, lezers, maar ik wist niet beter. Geef me even de tijd om alles door te lezen en te reageren. En als je zelf ook iedere keer '0 comments' op deze blog ziet staan, druk dan control-R om ze alsnog te voorschijn te toveren.
Tot snel!

Een lege doos

Papier bezit in tegenstelling tot veel andere materialen nauwelijks lucht. Dat verklaart waarom je je een breuk sjouwt bij een verhuizing van een boekenkast. En ook dat er zoveel in één doos gaat.


De collectie Büch werd uitgebreid met een paar boeken die ik nog niet had: een (gesigneerde) 6e druk van Eenzaam, ontsierd door een nietje op de schutpagina... maar aan dat nietje zit wel een toegangskaartje voor een voorstelling van Büch, compleet met kassabon. (Het kostte 20 gulden om op 19-12-1994 naar de show van BB in Venray te luisteren.) Een tweede druk van De kleine blonde dood (er zijn er geloof ik inmiddels 27 van en die moet ik allemaal hebben). Een paar boekjes over boeken. Een stuk of drie eilandenboekjes, allemaal uit het bezit van Büch en ter plaatse aangeschaft tijdens zijn VARA-reizen naar uithoeken op aarde.
Rechtsboven in cassette, en daarvóór opengeslagen, ligt een facsimile editie van de 5e druk (1906) van de Brockhaus' Kleines Konversations-Lexikon. De Brockhaus is de meest gezaghebbende Duitse encyclopedie en bijzonder gewaardeerd door Boudewijn. Lezers van zijn boeken kennen natuurlijk Brockhaus als personage in zijn boeken. Ik bezit ook de laatste uitgave van de 24-delige Brockhaus Enzyklopädie die Boudewijn Büch niet lang voor zijn dood nog aanschafte.
Midden boven enkele exemplaren van het tijdschrift Pacific Islands en helemaal linksonder 6 afleveringen van Australian External Territories, lees: de vele eilandjes die bij Australië horen, ook al liggen ze duizenden kilometers verwijderd van het Australische continent.
Foto-gluurders zal het al opgevallen zijn dat er een stapeltje Penthouses ligt. Een erg mager mannenblad vind ik zelf, met hooggehakte modellen die, als ik ze op een feestje zou tegenkomen niet eens zou zien staan. Van januari 1987 tot en met oktober 1989 schreef BB hierin een column, meestal 2 pagina's groot en dat is de reden voor deze aanschaf -- wat weer eens iets anders is dan de veel geciteerde uitspraak dat mannen de Playboy kopen 'vanwege de goede interviews'!
Het mooiste zie je in de zuidoost-hoek op de foto. Hier liggen 8 uitgaven van het verhaal van Robinson Crusoe, uit 1900, 1906, 1930, 1928, 1937, ca.1950 en 1987. Er is nauwelijks een boek te vinden dat in zoveel edities en talen is verschenen als dit beroemde verhaal van Daniel Defoe. En áls dit een nieuw verzamelgebied voor mij gaat worden (en die kans acht ik aanwezig) dan ben ik de rest van mijn leven wel zoet. De meest bijzondere van deze kleine collectie heb ik nog niet genoemd, dat betreft een Franse editie: G.C. Vernet: Le Robinson Hollandais. Ou Journal d'un marin naufrage. De uitgave is tussen 1824 en 1828 verschenen bij Jacobus Radink in Amsterdam, is gebonden in halfleer en telt 3 kopergravures.


Bij addall is slechts 1 exemplaar te vinden van -vermoedelijk-deze editie, wat een indicatie is van de zeldzaamheid van deze uitgave. Daar moet het 490 Euro opbrengen. wat ik in ieder geval niet betaald heb voor dit exemplaar....
Over Robinsonades graag een volgende keer meer -- voorlopig ben ik nog wel even bezig alles uit deze inmiddels lege doos te inventariseren, te beschrijven en een plekje te geven in de almaar uitdijende bibliotheek. Hebt meelij!

Een grote doos

Gisteren kwam die aardige jongen van TPG Post weer langs. Ik stond net runderlappen in stukken te snijden voor de Boeuf Bourgignon en toen ik hem zijn witte bestelbus zag parkeren voor mijn huis. De Doos! schoot door mij heen, daar is de doos, nu al!

Natuurlijk wist ik dat het er aan zat te komen, maar dat het nú al bezorgd zou worden!? In mijn voormalige woonplaats Utrecht meed de TPG bezorging op zaterdag: het was namelijk volslagen zinloos om je op die dag in klein-Istanbul te begeven. Je zou per dag niet meer dan 3 pakketten kunnen bezorgen. Hier in een Zwolse buitenwijk hebben we van die verkeersopstoppingen geen last, dus bonkte mijn hart van opwinding. Nu al...
Zeventien komma zeven kilo zwaar, afzender ene L.S. uit Wormerveer.....

Nu ben ik een beetje gek type, qua sommige dingen dan. Ik weet exact wat er in die doos zit, of zou moeten zitten. Met de samenstelling van die doos ben ik namelijk al sinds december 2006 bezig. Toch maak ik hem niet onmiddellijk open, niet nu, eerst de spanning voor mezelf opvoeren....
Nadat ik de doos een paar uur midden in de huiskamer heb laten staan -- de hond snuffelt er nieuwsgierig een paar keer omheen -- sjouw ik hem aan het eind van de middag naar boven, naar de achter-biep. Daar kijk ik er nog een uurtje naar, zet hem dan op de weegschaal die ik speciaal voor dit doel van de slaapkamer heb gehaald (zei ik niet al dat ik een beetje gek ben?) en dan haal ik een mes. Nu mag de doos open! Drama, spanning, het mes snijdt langs de plastic tape, het deksel klapt open.
Shit, ik zie alleen maar plastic tasjes, "De Slegte", "Boekenmarkt op het Spui".... een oude Parool magazine, nog een krant... Driftig graai ik ze uit de doos. En dan opent zich het uitzicht op talloze papieren dingen, wat zijn het, boeken??

Boeken kopen, 1991 en 2007

In voorbije tijden moest je, als je geïnteresseerd was in een bepaald onderwerp en daar meer over wilde weten, naar een grote bibliotheek. Bij voorbeeld in Amsterdam of Leiden, of naar London of Washington. Daar zocht je in de kaartenbakken naar boeken waarin je onderwerp voor kwam. Als het boek niet in de bibliotheek aanwezig was, kon je het soms aanvragen via een interbibliothecair uitleensysteem, maar als dat niet ging moest je op zoek in het tweedehands circuit.
Als je om, maar eens iets geks te noemen, alles wil weten van Robinson Crusoe Island -- voorheen de Juan Fernández Islands -- of de Cocos (Keeling) Islands dan kwam je in Nederland niet ver. Een advertentie plaatsen in het plaatselijke sufferdje "Verzamelaar zoekt boeken over Robinson Crusoe Eiland" bracht je zeker niet verder. Behalve dan misschien een aanbieding van een beduimeld jongensboekje over Robinson Crusoe, wat iets anders is dan een boek over het eiland....


Dagelijks struinde je de binnenlandse antiquariaten af op zoek naar dat ene boek.... Verder abonneerde je je op catalogi van antiquariaten van all over the world. (Alleen al die antiquariaten te vinden met hun specialisaties, was een complexe, tijdrovende aangelegenheid, want daar had je weer andere boeken voor nodig, zoals het hier afgebeelde...) Had je uit de aldus verzamelde informatie je keuze gemaakt, dan schreef je een brief of telefoneerde. Dan kreeg je, hopelijk, een reactie en als dat akkoord was bestelde je het boek. Via een postwissel of een cheque van een bank regelde je de betaling, waarbij je moest accepteren dat de kosten verbonden aan internationaal betalingsverkeer al gauw tien gulden of meer bedroegen.
Op zo'n manier sprokkelde een bekende Nederlandse bibliomaan als Boudewijn Büch in de jaren zeventig en tachtig zijn boeken bij elkaar.
Over de kennis die hij aldus vergaarde met betrekking tot zijn eilanden-passie schreef hij 5 boeken. In Eilanden (nieuwe, uitgebreide en geactualiseerde editie [1991]) staat op bladzijde 23:

Over de geschiedenis van een wel heel eenzaam gelegen Chileense gevangenisarchipel schreef Ralph Lee Woodward Jr. het enige en eerste kwaliteitsboek: Robinson Crusoe's Island, a history of the Juan Fernández Islands (1969).

Waarna de informatie uit dit boek de basis vormt voor zijn artikel over het eiland dat model stond voor het beroemde dat Daniel Defoe schreef.
In Eenzaam (het tweede deel van Büch's eilandenreeks, 1992) kunnen we op bladzijde 73 e.v. lezen over de moeite die BB zich moest getroosten om meer te weten komen over de Cocos (Keeling) Islands, een eilandengroepje in de Indische Oceaan. Maar hij vindt een bijzonder boek (blz. 76):

Pauline Bunce [...] publiceerde in 1988 het enige samenvattende boek dat ooit over de atollen verschenen is: The Cocos (Keeling) Islands: Australian atolls in the Indian Ocean. Hoewel het boek in ouwe-meisjestoon geschreven is, leidt het ten onrechte een vergeten en onverkrijgbaar bestaan.

Dit zijn maar twee boeken van de duizenden die in Büch's werk voorkomen en waar ik, als eilandengek, in geïnteresseerd ben. Toen ik op zoek ging naar deze boeken deed ik dat vanaf mijn bureau en het kostte me slechts minuten om ze te vinden en nog een klein beetje tijd extra om ze te kopen....

Op 22 januari kocht ik bij Keane's Books in Orlando, Florida (USA) -- wat klinkt dat stoer hè! -- mijn eigen exemplaar van Robinson Crusoe's Island. Bijna onvindbaar in Boudewijn's tijd en zeker voor het geld dat ik er nú voor moest betalen: € € 27,00 inclusief verzendkosten (en dat nog wel met een perfect stofomslag!) Op 1 februari leverde de postbode het in Zwolle af.

Op 24 januari bestelde ik het boek van het "ouwe meisje" Pauline Bunce ('onverkrijgbaar', BB) bij een antiquariaat in Australië; vandaag arriveerde het, merkwaardig genoeg via een tussen-postadres in Zweden. Kosten slechts € 48,60.

De romantiek van het boeken-zoeken, in kringen bekend als sneupen, is er misschien wel af. Maar het plezier van het vinden en daadwerkelijk in bezit krijgen is nog steeds groot.

Toch denk ik vaak aan de tijd dat Internet er nog niet was en hoe trots je toen kon zijn op een toevallig gevonden zeldzaam boekje... Het is niet meer zo, we zijn vooruit gegaan, technisch meer ontwikkeld.
Waar het toe leidt -- het ene na het andere antiquariaat moet zijn deuren sluiten -- mag menigeen tot somberheid stemmen. Ik vind het heerlijk, maar ik hou me aan een oude ongeschreven code: ik geef mijn Internet-zoekbronnen niet aan iedereen. Op Marktplaats -- de hel van het tweedehands boekenwezen [iedere Zoetermeerse huisvrouw met een eerste druk van Konsalik denkt dat ze een fortuin in huis heeft] vind je het echte goede boek vrijwel nooit. Mocht je er toch een tegen komen dan wordt er absoluut veel te veel voor gevraagd. Een simpele check elders op Internet kan dat bevestigen.

Eén advies voor andere boekengekken: vrijwel elk boek dat je zoekt is te koop via Internet, maar niet via Marktplaats etcetera. Voorwaarde is wel dat je over een credit card beschikt, geen angst kent, en bereid bent om de (naar mijn ervaring gemiddeld 10-15 euro) verzendkosten te betalen. Want heus: er bestaat echt géén mogelijkheid om deze boeken dichterbij huis te verkrijgen zonder gek te worden van eindeloze mail-discussies, oplichting en boeken in abominabele staat als resultaat. Tenzij je dat verzamelt natuurlijk, dan heb ik helemaal niks meer te zeggen....